Kopalnia Złota Złoty Stok

Kopalnia Złota Złoty Stok

 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku

 

   Zabytkowa Kopalnia Złota w Złotym Stoku wraz ze Sztolnią Ochrową i Średniowieczną Osadą Górniczą jest idealny miejscem dla całych rodzin na zwiedzanie przez cały rok bez względu na pogodę.

  Każdy kto zwiedził Kopalnię Soli w Wieliczce, prędzej czy później trafi do Złotego Stoku. To tutaj zaczyna się prawdziwa podziemne przygoda. Dolny Śląsk to oczywiście wiele tajemniczych podziemi, jak choćby tajemniczy kompleks RIESE. Złoty Stok to jednak nieco inna historia i inne przygody. To właśnie tutaj prowadzą wątki związane z Napoleonem Bonaparte czy królewny niderlandzkiej Marianny Orańskiej. Złoty Stok to żelazny punkt programu każdego, kto chce zobaczyć choćby cząstkę ogromnej ilości atrakcji Dolnego Śląska.
 

Kopalnia Złota w Złotym Stoku 19
 
 
 
Ciekawostki
 
- Szacuje się że ilość wydobytego złota na całym świecie, zebrana w jednym miejscu zmieściła by się w sześcianie o boku 23 metrów.
- Złoto jest bardzo plastyczne i ciągliwe a co za tym idzie, z 1 grama złota można uzyskać drucik o długości 160 metrów, czyli że z przeciętnej wielkości obrączki jaką wielu nosi na palcu, można uzyskać pół kilometrowej długości drucik.
- Z 1 grama złota można uzyskać folię o powierzchni 1 m kwadratowego.
- Na całej ziemi rtęci jest prawie 100 razy więcej niż złota.
- Złoto to minerał o dużej gęstości i dla przykładu, dwie jednakowej wielkości sztabki ze złota i z ołowiu będą bardzo różniły się wagą. Złoto jest blisko dwa razy cięższe od ołowiu.
 
 
 
 
 
Historia miasta Złoty Stok nierozerwalnie związana jest z rozwojem górnictwa złota i arsenu na Dolnym Śląsku. Górnictwo w okolicach Złotego Stoku ma ponad 1000-letnią tradycję. Najprawdopodobniej w średniowieczu okoliczni mieszkańcy wydobywali złoto z czapy wietrzeniowej złoża złotockiego lub z aluwiów górskich strumieni. Pierwsze pisane dowody na istnienie robót górniczych pochodzą z XIII w.
Początek wieku XVI to szczytowy rozkwit górnictwa złota i miasta Złoty Stok, o czym świadczy 190 sztolni i wyrobisk górniczych oraz 20 hut, w których wytapiano złoto. Produkcja złota w skali roku wynosiła wtedy przeciętnie 60 kg (maksymalnie 140 kg) co dawało około 8% produkcji w Europie.
 
 
 
 
Z końcem XVII i początkiem XVIII wieku rozpoczął się nowy okres w dziejach kopalni związany z odkryciem rudy arsenowej i produkcją arszeniku.
Na początku XX w. Kopalnię zmodernizowano. Podczas II wojny światowej kopalnia nie uległa zniszczeniu i funkcjonowała do 1961 roku - kiedy to definitywnie została zamknięta.
Złoże złotostockie, chociaż eksploatowane przez 10 wieków, nie zostały w pełni rozpoznane. Uważano powszechnie, że złoto jest rozproszone w strukturze krystalicznej minerałów rudnych np. arsenopirycie. Badania wykonane w latach 90-tych, wykazały obecność złota rodzimego w prawie wszystkich minerałach rudnych występujących w tym złożu.
 
 


Szacuje się, że podczas tysiącletniej eksploatacji kopalni istniało 320 km chodników. W chwili obecnej można spenetrować jedynie 20 km tych chodników.
 
Trasa turystyczna "Kopalnia Złota" to około 1,5 km korytarzy, wiodąca dwoma chodnikami starej kopalni; sztolnia "GERTRUDA" i sztolnia "CZARNA" z unikatowym, podziemnym wodospadem. Udostępniona dla ruchu turystycznego w 1996 roku.
 
 
 

 
Przejazd podziemną kolejką w Kopalni Złota w Złotym Stoku

 

 

 

Kopalnia Złota

ul. Złota 7 Złoty Stok

https://kopalniazlota.pl/

 

 

NAJPIĘKNIEJSZE PODZIEMIA W POLSCE I EUROPIE
 
 
 NAJPIĘKNIEJSZE PODZIEMIA
 
 
 
Duch Gertrudy

Z nazwą sztolni wiąże się następująca legenda. Dawno temu w kopalni złota nastąpił potężny zawał, pod którym zginęło 4 górników. W ówczesnych czasach o podjęciu akcji ratowniczej decydował właściciel kopalni. Często decyzja była okrutna, ze względu na wyeksploatowane miejsca , nie opłacalne dla właścicieli było prowadzenie akcji ratowniczych. Tak tez było w tym przypadku. Wtedy to Gertruda żona jednego z zasypanych górników, postanowiła sama dotrzeć do miejsca katastrofy i uratować swojego ukochanego męża. Z pochodnią w ręku, z odrobiną jedzenia, weszła w kopalniane labirynty. Mijały dni, a Gertruda nie wychodziła... Prawdopodobnie zabłądziła w chodnikach-labiryntach złotostockiej kopalni i została tam już na zawsze. Fakt ten odnotowano nawet w kronikach miejskich. Później górnicy często opowiadali, że gdy któryś z nich zabłądził, w kopalni słychać było dziwne odgłosy kroków. Zbłąkany górnik biegł w stronę odgłosów, które ostatecznie doprowadzały go do wyjścia. Nigdy jednak nikomu nie udało się zobaczyć tajemniczej osoby, wyprowadzającej górników. Mówiono wtedy, że to dobry duch Gertrudy przychodzi z pomocą i ratuje górnika. Dzisiaj czasem i zbłąkanemu turyście Gertruda wskazuje drogę do wyjścia.
 
 
 
 
 

Do zwiedzania udostępniony został 500-metrowy odcinek Sztolni Gertrudy. W części tej zobaczyć można:

* bogatą ekspozycje map i planów kopalni z okresu od XVIII do XX wieku (w tym tajemniczą mapę Sztolni Czarnej)
* w gablotach dawne narzędzia górnicze i hutnicze , minerały , wystawę lamp górniczych
* piec muflowy, laboratoryjny piec, w którym wytapiano złoto
* osiemnastowieczny wózek do transportu rudy

 
 
 
 
 
Pracownia alchemika Schärfenberga
 
W bocznych chodnikach, pełniących dawniej funkcję magazynów materiałów wybuchowych, urządzono laboratorium J. Schärfenberga, człowieka, który w pogoni za eliksirem na długowieczność uzyskał z rudy arszenikowej potężną truciznę arszenik. Legenda mówi, że arszenikiem ze Złotego Stoku podtruwany był sam Napoleon.
Dużą atrakcja cieszy się udostępniony do zwiedzania skarbiec. To tutaj można zobaczyć 1066 złotych sztabek odpowiadających 16 tonom złota uzyskanym w ciągu całego czasu pracy kopalni tj przez ok. 1000 lat.
 
 
 
 

Chodnik śmierci to wykuty na wyższej kondygnacji chodnik o niezwykle ponurej historii. Tutaj bowiem skazywano na śmierć górników podejrzanych o kradzież złota. Skazańca stawiano pod ścianą, jego ręce wkładano aż po łokcie w specjalnie wykute dziury po czym otwory te wypełniano zaprawą. Nieszczęsny górnik, przytwierdzony do skały, konał w strasznych męczarniach. Szczątków ludzkich nigdy w tym miejscu nie odnaleziono, jednak na ścianach znajduje się tajemniczy jasny nalot nie spotykany nigdzie indziej w kopalni, w którym odkryto duże ilości materii pochodzenia organicznego...
Według wierzeń górniczych złota w kopalni pilnowały gnomy. Mówiono, że są to górnicy, którzy zginęli niegdyś w podziemnych zawałach. Gnomy były postrzegane jako życzliwe postacie, które często ratowały górnikom życie. Aby to zrobić, gnom uderzał ponoć patykiem o patyk. Górnik słysząc odgłos, szedł za dźwiękiem, aż trafił do wyjścia. W naszej kopani można spotkać gnoma Szarego, który pojawia się niespodziewanie z migoczącą lampą. Legenda głosi, ze spojrzenie mu w oczy gwarantuje spełnienie marzeń. Jeśli jednak w oczy gnoma spojrzy człowiek zły, może zostać w kopalni na zawsze...
 
 
 
 
Spragnieni wrażeń część trasy zwiedzania mogą przebyć po specjalnie przygotowanej ośmiometrowej zjeżdżalni
 
 
 
 
 
Muzeum Przestróg i Apeli
 
Na zakończenie zwiedzania, turyści oglądają Muzeum Przestróg, Uwag i Apeli, kolekcję tabliczek związanych głównie z przepisami BHP, z uwiecznionymi najróżniejszymi hasłami, instrukcjami i ostrzeżeniami. Często są to hasła wręcz zabawne, typu: "Nie rzucaj młotkiem, będąc na rusztowaniu" lub bardziej ambitne "Co zrobiłeś dzisiaj dla obniżenia kosztów własnych?".
 
 
 

Kopalnia Złota w Złotym Stoku 16

 
 
Część chodników Sztolni Gertruda  możemy zobaczyć w sposób niekonwencjonalny tj. płynąc 15-osobową łódką o wdzięcznej nazwie Titanic. Podziemny Spływ odbywa się na odcinku ok. 200 metrów. Jest to dodatkowa atrakcja nie wchodząca w skład zwiedzania podstawowego.
 
 
 
 


Kontynuując wycieczkę przechodzimy do Sztolni Czarnej Górnej.
Wejście do tej pięknej sztolni znajduje się w górnej części Złotego Jaru, u podnóża wielkiego kamieniołomu, w Gorze Sołtysiej. Góra ta dwukrotnie była eksploatowana, raz w pogoni za żyłami złota ( średniowiecze) oraz w połowie XVII wieku w celu odzyskania rudy arsenowej. Dzięki temu możemy tutaj na podstawie kształtu i przekroju chodników oraz rodzajów obudów, zapoznać się z różnymi technikami górniczymi stosowanymi na przestrzeni wieków. Zobaczymy tutaj też podziemny chodnik prowadzący do Czech, ręcznie kute średniowieczne wyrobiska ze śladami pociągnięcia rylca oraz potężne komory po wybraniu złotodajnych rud.
 
 
 
 
 
 
Podziemny wodospad
Największą jednak atrakcją Sztolni Czarnej jest jedyny w Polsce podziemny wodospad. Głęboko pod ziemią, w małej komorze, z wysokości ośmiu metrów, woda z hukiem spada tuż przed odwiedzającymi, nierzadko ochlapując twarze zachwyconych turystów.
 
 
 
 

W roku 2007 zostały ukończone prace polegające na usunięciu dwóch zawałów (prace górnicze trwały 4 lata). Umożliwiło to zejście grup wycieczkowych na poziom niższy, ten pod wodospadem tzw. tajemniczy chodniki Sztolni Czarnej z poziomu dziewiątego. To tutaj 8 maja 1945 roku Niemcy mieli ukryć skarby III Rzeszy. Prace poszukiwawcze bursztynowej komnaty i złota Wrocławia trwają do dziś.
 
 
 
 
 
Od roku 2008 turyści z tego poziomu wyjeżdżają na zewnątrz trasą ok. 300 metrową największą atrakcją turystyczną kopalni złota czyli Podziemnym Pomarańczowym Tramwajem.
Na peronie KOPALNIA ZŁOTA GŁOWNA przewodnik dziękuje już turystom za uwagę i zachęca wszystkich do skorzystania z dodatkowych atrakcji, których nie brakuje na kopalnianym podwórku, jednocześnie zapraszając każdego z osobna na pyszną kawę czy też herbatę z maleńką dawką arszeniku, dawkę, która nie jest szkodliwa dla zdrowia a jedynie powoduje uzależnienie od miejsca, ciekawych ludzi i przygody.
 
 
 
 
Sztolnia Książęca

Poza trasą turystyczną istnieje również możliwość indywidualnej penetracji niektórych miejsc w zabytkowej kopalni. Atrakcję taką stanowi kuta przez okres ok. 100 lat, w litej skale Sztolnia Książęca. Jej wysokość sięga miejscami 3 metrów, podczas gdy wejście jest wyjątkowo niskie. Wiąże się z tym legenda: Pewnego razu Książę, ówczesny właściciel kopalni, zapragnął zobaczyć "żyłę złota", górnicy zaproponowali mu wyprawę chodnikiem kopalni. Książę jednak nie chciał czołgać się w błocie w niskim chodniku. Kazał więc wykuć
wysoki chodnik, żeby mógł tam wejść nawet w nakryciu głowy. Górnicy spełnili żądanie, jednak wejście pozostawili niskie, tak żeby wchodzący do kopalni książę musiał jednak, choć na chwilę skłonić głowę i oddać w ten sposób hołd ciężkiej górniczej pracy.
Chodnik jest nieoświetlony, więc niezbędne do zwiedzenia jest wzięcie ze sobą latarek. Bezpieczny odcinek to ok. 200 metrów. Dalej chodnik jest zamurowany. Otwór wybity w ściance zachęca wprawdzie do dalszej penetracji lecz nie polecamy dalszego poznawania wyrobiska. Kruchy łupek, zbutwiała obudowa może w każdej chwili runąć na potencjalnego poszukiwacza przygód. Bezpieczny odcinek to tak naprawdę początkowe kilkadziesiąt metrów, gdyż dalsza część to deski i różne ostre przedmioty zalane wodą. Woda także wymusza zastosowanie odpowiedniego obuwia. Dobre oświetlenie to oczywiście podstawa.
 
 
 
 

Kopalnia Złota w Złotym Stoku 12

 
 
 
Po wyjściu ze sztolni warto zwrócić uwagę na znajdującą się naprzeciwko, ukrytą za strumykiem, sztolnie Błotną.
Wypływa z niej woda tworząc przy wylocie małą studzienkę. Legenda mówi, że jest to źródełko miłości.
 
Kto się napije z niej wody i pomyśli o osobie, którą kocha, zostanie z tą osobą już na wieki?
 
 
Kopalnia czynna codziennie
Czas zwiedzania około 90 minut
 
 
Uwaga właściciele czworonogów ! Można wejść do kopalni ze swoim pupilem !
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku 18
 
 
 
 
 
 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku 1
 
 
 
 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku 3
 
 
 
 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku 4
 
 
 
 
 
 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku 9
 
 
 
 
 
 
 

Kopalnia Złota w Złotym Stoku 6
 
 
 
 
 
 
 
 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku 11
 
 
 

Kopalnia Złota w Złotym Stoku 14

 

 

Kopalnia Złota w Złotym Stoku 15

 

 

.Kopalnia Złota w Złotym Stoku 16
 
 
 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku 17
 
 
 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku 18
 
 
 
 
Kopalnia Złota w Złotym Stoku 20
 
Z 1 grama złota można uzyskać drucik o długości 160 metrów, czyli że z przeciętnej wielkości obrączki jaką wielu nosi na palcu, można uzyskać pół kilometrowej długości drucik.
Z 1 grama złota można uzyskać folię o powierzchni 1 m kwadratowego.
 
 
 
 
 
Pasja Eli Szumskiej to także zabytki i przedmioty związane ze Złotym Stokiem. Przez wiele lat udało jej się zebrać tak dużo cennych przedmiotów, że niejedno muzeum może pozazdrościć kolekcji. To także można zobaczyć przy okazji wizyty w kopalni.
 
 
Elzbieta Szumska wlascicielka kopalni zlota w Zlotym Stoku
 
 Elżbieta Szumska właścicielka Kopalni Złota w Złotym Stoku w muzeum jakie stworzyła przy kopalni.
 
 
 

Pokrewne artykuły

Administratorem Twoich danych osobowych jest Fundacja Klubu Podróżników Śródziemie Aleja Podróżników KRS: 0000556344 na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b RODO. Skontaktować się z nami możesz mailowo alejapodroznikow@gmail.com

Jeżeli chcesz wykorzystać materiały naszego autorstwa zamieszone na portalu skontaktuj się z nami: alejapodroznikow@gmail.com