321
1 – Sidzina Muzeum Kultury Ludowej
Table of Contents
SKANSENY I MUZEA PLENEROWE W MAŁOPOLSCE
Małopolska to nie tylko Kraków z pięknym rynkiem i wzgórzem Wawelskim, ale także wiele pięknych i ciekawym miejsc i obiektów. Małopolska to najpiękniejszy i najbardziej różnorodny region nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Zwiedzać można malownicze pasma górskie, zabytkowe miasta z bogatą historią oraz wielowiekowe skanseny i muzea plenerowe.
Zarówno turyści, jak i mieszkańcy Polski chętnie odwiedzają te miejsca, aby poznać historię oraz poczuć się jak w minionych czasach. Skanseny etnograficzne to doskonałe połączenie nauki, kultury i piękna natury.
.
.
1 – Sidzina Muzeum Kultury Ludowej
.
Sidzina powstała w XVIw jako osada królewska, chroniąca te ziemie przed Wołochami, a jej mieszkańcy byli ludźmi wolnymi. W skansenie dominują chaty kurne, z paleniskami, typowe dla pierwszej połowy XIX wieku, lamus, kuźnia, dzwonnica i piętrowy spichlerz. Wystawa: militaria i pamiątki II wojny światowej.
Museum of folk culture
Sidzina was established as a king village in order to protect borders against Wołosi tribe, and the peasants there were free people. The cottages in the open air museum are typical for the 19th c, there is an old granary, smithy, belfry and multi-storey granary in the area. Exhibition: military items and other mementoes of the II World War
.
.
.
.
2 – Chabówka – Skansen Taboru Kolejowego ( open air museum of rolling stock)
.
Kolekcja taboru kolejowego jest najliczniejsza w Polsce. Eksponuje lokomotywy parowe, spalinowe i elektryczne, jak również wagony, pługi śnieżne czy żurawie kolejowe. Skansen organizuje przejazdy pociągów z parowozami, a w sierpniu odbywa się parada taboru: parowozjada.
This is a most numerous collection of rolling stock in Poland. It exhibits steam and electric locomotives, as well as wagons, snow plows or railway cranes. The Open Air Museum arranges steam train trips, and every August the Steam Locomotive Show is organized.
.
.
.
.
3 – Nowy Wiśnicz – Muzeum Pamiątek po Janie Matejce – „Koryznówka” ( Jan Matejko`s memento museum)
.
Dom rodziny żony Jan Matejki, ekspozycja pamiątek po słynnym malarzu, który spędzał tu wiele czasu i tworzył wielkie dzieła.
The family home of Jan Matejko’s wife, the exhibition of the heirlooms connected with the famous painter, where he often stayed and painted his great works.
.
.
.
.
4 – Stróże – Muzeum i Skansen Pszczelarstwa ( museum of beekeeping)
.
Ekspozycja zawiera kolekcję ponad 100 zabytkowych uli, kolekcję dawnego sprzętu i akcesoriów pszczelarskich, interaktywną wystawę o życiu pszczół.
The exhibition contains over 100 hives of historical value, the collection of old beekeeping equipment and interactive exposition concerning the honey bee life-cycle.
.
.
.
.
.
5 – Rabka-Zdrój – Muzeum im. Władysława Orkana ( Wladyslaw Orkan regional museum)
.
Muzeum regionalne posiada ok, 5 tys. eksponatów dotyczących kultury Zagórzan, w tym dużą kolekcję świątków ludowych, garncarstwa, pasterstwa, stroju oraz dawnej rzeźby ludowej. Mieści się w kościele drewnianym z organami z XVIII w i zabytkową polichromią.
The Regional Museum shows cca 5 000 objects of Zagórzanie ethnic group culture, i.e. a big collection of folk carved saints figures, herding tradition, pottery, ethnic costumes and folk carved statues. It is located in a wooden church with the pipe organ dating 18th century and historic polychrome.
.
.
6 – Dobczyce – Skansen Budownictwa Ludowego ( Folk architecture open air)
.
W skład muzeum wchodzi zamek z początków XIII wieku i plenerowa ekspozycja podkrakowskiej architektury, w tym dom pogrzebowy, karczma, dwie wozownie, dawne narzędzia rolnicze.
The museum consists of the castle dating the beginning of 13th c and an open air exposition of the Krakow area architecture, i.e., chapel of rest, inn, two carriage houses, old agriculture tools.
http://www.zamek.dobczyce.pl/
.
.
.
.
7 – Nowy Sącz – Miasteczko Galicyjskie ( Galician Village)
.
Współczesna rekonstrukcja galicyjskiego miasta z XIX wieku. Typowa zabudowa z ratuszem, karczmą, pracowniami rzemieślników (fryzjer, fotograf, poczta), wokół rynku ze studnią pośrodku.
Contemporary reconstruction of Galician ( Austro-Hungarian Province) village of the 19th c. Typical settlement with the village hall in the center. The local inn, the replicas of artisans workshops ( hairdresser, photographer), the post office are located around the market square with the stylishly decorated well in the center.
.
.
.
.
8 – Nowy Sącz – Sądecki Park Etnograficzny ( Nowy Sącz Ethnographic Park)
.
Ekspozycja prezentuje duchowe i społeczne aspekty życia wsi sądeckiej: obrzędowość, magię, wierzenia, medycynę ludową. Chałupy i budynki gospodarcze wyposażone są w dawne meble, sprzęty, naczynia, części ubioru i obrazy.
The exhibition presents spiritual and material aspects of the country life in the Sącz region: rituals, magic, beliefs, natural medicine. The cottages and farm houses are equipped with old furniture, tools, utensils, dishes, parts of clothing and some pictures.
.
.
.
.
.
9 – Tarnów – Muzeum Etnograficzne: Skansen Taboru Cygańskiego (Ethnographic Museum: Gypsy Camp Open Air Musem)
.
Wystawa obrazuje przekrój przez historię europejskich Romów, ich tradycję i współczesność, na dziedzińcu przy muzeum stoją fantastycznie ozdobione wozy cygańskie.
The exhibition shows the history of the European Romani ethnic group, their traditions and present day. In the museum courtyard there are beautifully decorated Gipsy wagons, with their typical mirrors and figures of dragons carved in wood.
.
.
.
.
.
10 – Szymbark – Skansen Wsi Pogórzańskiej im. prof. Romana Reinfussa (Folk Architecture Museum)
.
Prezentuje tradycyjną kulturę ludową Pogórzan gorlickich, grupę ściśle związaną z całym Pogórzem Karpackim. Na obszarze o powierzchni ok. 2 ha znajduje się 15 obiektów. W jego sąsiedztwie usytuowany jest dworek mieszczański przeniesiony z Gorlic, na miejsce już nie istniejącego, osiemnastowiecznego dworku szlacheckiego. Naprzeciwko dworku wznosi się szesnastowieczny dwór obronny – dawna siedziba rodu Gładyszów.
In the open air museum there are original farm houses dated back to the 19th /20th c. which had been transferred from the Pogórze region, and refer to the Pogorzanie ethnic group culture. There is a manor house and fortified structure in the neighbourhood.
.
Oddział Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach
38-311 Szymbark
http://www.muzeum.gorlice.pl/
.
.
.
.
11 – Izba Muzealna im. prof. A. Krajewskiego w Lanckoronie (The Prof. A Krajewski Museum in Lanckorona)
.
Muzeum zawiera zbiory etnograficzne, historyczne, zwłaszcza dotyczące Konfederacji Barskiej a także sklepik lokalnego rękodzieła. Położone jest na malowniczym rynku Lanckorony – „Miasta Aniołów”, otoczonym drewnianymi podcieniowymi domami. Cały kompleks rynku wraz z zabudowa jest cennym obiektem na Szlaku Architektury Drewnianej.
The local museum presents ethnogrphic and historical objects. There is also a small shop where local handicraft products are sold. The museum is located on the market square of Lanckorona, called “the town of Angels”, which is surrounded by wooden houses. The whole complex of houses and the market square belongs to the Wooden Architecture Trail.
.
.
.
.
.
12 – Zagroda Ekoturystyczna „Młyn na Kątach” Roztoka – Brzeziny (Ecotouristic farmhouse „ Mill Na Kątach”)
.
Gospodarstwo z XIX wieku , z młynem, tartakiem, oryginalnym sprzętem gospodarskim. Kolekcja historyczna dotycząca ruchu oporu podczas II wojny światowej. Prywatne muzeum wnuka dawnych właścicieli.
Farmhouse from XIX c, with a mill, sawmill, original tools and equipment. Collection of historical object and documents connected with resistance during 2 nd World War. Private museum held by the grandson of the former owner.
.
Roztoka-Brzeziny 168
33-316 Rożnów
33-316 Rożnów
.
.
.
.
13 – Zawoja – Skansen Kultury Materialnej im. Józefa Żaka ( Material Culture Open Air Museum)
.
Skansen tworzą trzy budynki mieszkalne, kapliczka, kuźnia i piwnica ze spichlerzem, prezentujące tradycyjne drewniane budownictwo Babiogórców.
The museum consists of three dwelling houses, a little chapel, smithy, and a cellar with granary. The architecture and collected equipment present the culture of Babiogórcy ethnic group, living at the foot of Babia Góra mountain.
.
.
.
.
.
14 – Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie ( Nadwislanski Ethnographic Park)
.
Na ponad 5 ha umiejscowiono zabytkowe budynki w sektorach: małomiasteczkowym i wiejskim. Ekspozycja to 25 obiektów drewnianych, kościół, dwór, muzeum i karczma z kuchnią regionalną. Nad skansenem górują ruiny średniowiecznego zamku.
Over 12 acre is covered by historical buildings in two sections: small-town and rural. The exposition contains of 25 wooden objects, the church, manor house, museum and a local inn serving traditional local dishes. Over the area the medieval castle ruins attracts tourists.
.
.
.
.
.
15 – Skansen na Magdalenie w Gorlicach (Magdalena Open air Museum)
.
Skansen prezentuje historię początków przemysłu naftowego: zabytkowe urządzenia, maszyny oraz narzędzia do wydobywania ropy naftowej, kuźnię i szyb z drewnianą wieżą wiertniczo – widokową.
This museum presents the history of the early beginning of petrol industry in the region: historic tools, smithy and oil well with the wooden tower – also the vantage point.
.
.
.
.
.
16 – Zalipie – Zagroda Felicji Curyłowej ( Felicja Curyła Farmhouse)
.
Zagroda to część „malowanej wsi” Zalipie, gdzie kobiety zdobią ściany budynków wzorami kwiatowymi. Malowany budynek mieszkalny, obora i stodoła należały do najsłynniejszej malarki Zalipia.
The farmhouse is a part of Zalipie “pained village”– where housewives used to decorate the cottages walls with flower patterns. The lovely decorated dwelling house, cowshed and barn belonged to the most famous painter in Zalipie, Felicja Curyło.
.
.
.
.
.
17 – Podegrodzie – Muzeum Lachów Sądeckich im. Zofii i Stanisława Chrząstkowskich (Museum of Lachy Sądeckie )
.
Ekspozycja poświęcona jest kulturze materialnej Lachów Sądeckich, prezentuje tradycyjne rzemiosła, sztukę ludową oraz oryginalne świąteczne stroje podegrodzkie z przełomu XIX i XXw.
The exposition is dedicated to material culture of Lachy Sądeckie ethnic group and it presents traditional craft, folk art and original festival costumes of Podegrodzie region, dated back to the 19/20th c.
.
.
.
.
.
19 – Krzesławice – Dworek – Muzeum Pamiątek po Hugonie Kołłątaju i Janie Matejce (Jan Matejko and Hugo Kołłątaj memento Museum)
.
Typowa parterowa rezydencja wiejska mieszczącą niegdyś pracownię Jana Matejki, otoczony dużym parkiem. Muzeum poświęcone jest twórczości Jana Matejki, jedna z sal poświęcona jest Hugo Kołłątajowi najcenniejszym zbiorem jest poczet królów i książąt polskich.
Typical rural dwelling which used to be the workplace – atelier of the famous Polish painter Jan Matejko, surrounded by a large park. The museum is dedicated to Matejko’s artistic work. One of the exhibition rooms is devoted to Hugo Kołłątaj. The most valuable collection shows the gallery of portraits of the Polish kings and knights.
.
.
.
.
.
20 – Rabka Zdrój – Muzeum Rekordów, Osobliwości i Orderu Uśmiechu ( Museum of records, curiosities and Smile Order)
.
Rodzinny Parku Rozrywki „Rabkoland” mieści Muzeum Orderu Uśmiechu, jedynego na świecie odznaczenia, które jest przyznawane dorosłym na wniosek dzieci. W Domu Rekordów i Osobliwości, ciekawe rekwizyty o charakterze rekordów, ale również zdjęcia, ciekawostki i opisy.
The „Rabkoland” Family Theme Park is the seat of the Order of the Smile Museum, the unique distinction in the world, that children award to adults. In the House of Records and Curiosities there are interesting record objects, as well as pictures, description and funny tales.
.
.
21 – Czarna Góra – Zagroda Korkoszów, Muzeum Kultury Ludowej Spiszu ( Folk Culture Museum – Korkosz`s Farmhouse)
.
Budynki zagrody spiskiej pochodzą z końca XIX w, należa do nich budynek mieszkalny, gospodarczy, owczarnia, stajnia z kieratem, wozownia i chlew.
The farmhouse buildings are typical for the Spisz region, dated back to the end of 19th c. include the cottage, sheepfold, stable with a horse-mill, carriage house and piggery.
.
.
.
.
.
22 – Kraków – Muzeum Lotnictwa Polskiego (Polish Aviation Museum)
.
Muzeum gromadzi eksponaty związane z historią rozwoju lotnictwa, obecnie ponad 200 statków powietrznych, wydaje publikacje, organizuje imprezy. Posiada również bibliotekę z ponad 30 tysiącami pozycji.
The museum collects the exhibits that are connected with the history and development of aviation, now it has over 200 aircrafts and the library with 30 thousands of books. The museum has its own publications, arranges events such as aviation shows.
.
31-864 Kraków,
al. Jana Pawła II 39
al. Jana Pawła II 39
http://www.muzeumlotnictwa.pl
.
.
.
.
23 Łosie – Zagroda Maziarska (Łosie – the Maziarska Farmhouse)
.
Ekspozycja poświęcona tradycjom Łemków, którzy zajmowali się wędrownym handlem mazią i smarami, wyjeżdżając na dalekie trasy specjalne przystosowanymi, ciężkimi wozami na Karpaty do Siedmiogrodu, na Ukrainę, w głąb Rosji, na Litwę, Łotwę i po całym niemal obszarze Europy.
Exposition is dedicated to Łemko ethic group, which used to trade with grease – the result of home made oil production. They traveled throughout European Carpathians, to Russia, Lithuania and Latvia with their heavy horse drown wagons in order to sell items directly to clients.
.
Oddział Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach.
Łosie 34, 38-312 gmina Ropa
Łosie 34, 38-312 gmina Ropa
.
.
.
.
24 – Szczucin – Muzeum i Skansen Drogownictwa ( Museum and Open Air Ethnographic Museum of Road Construction)
.
Muzeum posada dwie ekspozycje: zewnętrzna to maszyny i urządzenia, które niegdyś służyły drogowcom a wewnętrzna to eksponaty dotyczące budowy i utrzymania dróg i mostów, sposobów pracy przy budowach w postaci scenek z figurami ludzkimi naturalnych rozmiarów, a także drogi i mosty w sztuce.
The museum consists of two expositions: the open air museum, which exhibits machinery and equipment that were used by roadmen in the past, and the museum that hosts exhibitions that refer to construction and maintenance of roads and bridges.
.
.
25 – Zubrzyca Górna – Orawski Park Etnograficzny ( Orawa Ethnographic Park)
.
Położony u stóp Babiej Góry pokazuje budownictwo i kulturę regionu Orawy. Prezentuje zabytkowe budynki: lamus, karczmy, dwór, chałupy oraz budynki przemysłu wiejskiego: folusz, kuźnię, olejarnię i tartak oraz pasiekę.
Located at the foot of Babia Góra mountain presents architecture and culture of Orawa region. There are historic buildings: granary, inn, cottages and agriculture equipment: smithy, fulling, oil mill, sawmill and apiary.
.
.
26 – Jurgów – Zagroda Sołtysów, Muzeum Kultury Ludowej Spiszu (Spisz region Folk Culture Museum)
.
Przykład ubogiego gospodarstwa spiskiego z przełomu XIX i XX wieku, złożonego z domu mieszkalnego i zabudowań gospodarczych w jednym ciągu i pod jednym dachem, z pełnym wyposażeniem i oryginalnymi ozdobami.
The example of a poor farm of Spisz dated back to the turn of the 19th and 20th c, which consists of a house and farm buildings as a whole covered with one roof, with a complete equipment and original decorations
.
.
.
.
.
.
27 – Łopuszna – Muzeum Kultury Szlacheckiej ( Nobility Culture Museum)
.
Obiekt mieści Muzeum Kultury Szlacheckiej, w którym zwiedzić można dworską kuchnię, wystawę historyczną oraz chałupę z początków XX wieku oraz Galerię Sztuki Współczesnej.
The manor house hosts a historical exhibition, the manor kitchen and a peasant`s cottage dated back to the beginning of 20th c. as well as the Contemporary Art Gallery.
.
.
.
.
.
28 – Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni im. Zbigniewa Gęsikowskiego
.
Małopolskie Muzeum Pożarnictwa powstało 4 maja 1953 roku z inicjatywy kpt. Zbigniewa Konrada Gęsikowskiego. Od prawie pół wieku prowadzi je Ochotnicza Straż Pożarna w Alwerni. Muzeum jest rozszerzane i utrzymywane społeczną pracą członków straży. Fenomenem jest fakt, że istnieje dzięki grupie pasjonatów, którzy gromadzą zbiory, konserwują unikalne zabytki techniki, starają się im zapewnić odpowiednie warunki przechowywania. Najcenniejszą częścią zbiorów jest licząca się w skali europejskiej kolekcja dawnych pojazdów strażackich. Na szczególną uwagę zasługuje konserwacja tych unikalnych zabytków prowadzona własnymi siłami i społecznie przez strażaków z Alwerni. Ich wysiłek został doceniony przyznaną w 1999 roku doroczną nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego "Sybilla" za dokonania w dziedzinie konserwacji unikalnego samochodu strażackiego Mercedes z 1926 roku. Jest to bodajże najcenniejszy i najlepiej zachowany zabytek tego typu w Polsce. Wyjątkowo cennymi eksponatami są wozy konne z lat 1910, 1912, 1913, i samochody, Polski Fiat z 1936, sikawki ręczne i silniki, motopompy, toporki, hełmy i sztandary.
.
.
.
.
29. Skansen „Na Jędrzejówce” w Laskowej ( open air museum „Na Jedrzejówce”)
Prywatna plenerowa ekspozycja wiejskiego budownictwa drewnianego, sprzętów i obiektów kultury materialnej z okolic Laskowej . Pasieka z kolekcją uli, kapliczki i tradycyjne suszarnie owoców, z których słynie region.
The private exposition of rural wooden architecture dated on 19th c, with equipment and cultural objects reffering to the Laskowa vinicity. Chapels, the apiary with the collection of museum beehives and the traditional fruits dryers, typical for the regional culinary heritage.
Laskowa 360,
.
.
.
.
.
.
Plansza zbiorcza
.
.
.
Zwiedzanie Krakowa to nie tylko Wawel i Sukiennice.
W Krakowie i jego okolicach jest wiele miejsc jakie należy odwiedzić.
Wykaz kilkunastu obiektów
.
.
.
opracowanie & foto: Albin Marciniak
