Nazwa użytkownika   Hasło   Pamiętaj mnie     Przypomnieć login?   Zarejestruj się  

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna
 
 
Klasztor w Koprzywnicy
Perła Cystersów
Pocysterski
Zespół Klasztorny XII/XIII w. w Koprzywnicy

 
Cystersi
 1112 r. w klasztorze w Citeaux pojawił się św. Bernard, który później stał się współtwórcą cysterskiej formy życia monastycznego w duchu reguły św. Benedykta. Cystersi wnieśli do Kościoła Powszechnego nowy model organizacyjno-prawny klasztorów, właściwy sobie styl życia i ascezę, odrębny chorał i liturgię. Nosili habity z niebarwionej wełny, szare oraz czarny szkaplerz.
Wyrzekli się dzwonów (stąd kościoły bez wież), kolorowych witraży, rzeźb, sprzętu liturgicznego i wyposażenia ze szlachetnych metali. Praca fizyczna stała się częścią ich codziennego obowiązku. Przyjęto zasadę: „Reguła co do joty”. Ubóstwo i prostota. Zgodnie ze wskazaniami reguły zakonnej opactwo miało wtopić się w okolicę, a podstawę jego bytowania miało być rolnictwo. Znane są opinie o cystersach jako o prekursorach wyższych form gospodarki rolnej, np. trójpolówki.
Cystersi w swym ustawodawstwie i działalności zrezygnowali z poddanych, a także płatnych robotników. Dla utrzymania własnymi siłami i środkami dużej wspólnoty powołali i włączyli do zakonu braci laików, tzw. konwersów, którzy spełniali pierwsze, podstawowe roboty fizyczne związane z normalnym, spokojnym funkcjonowaniem opactwa. Sprawowali opiekę nad podróżnymi, rozdawali pożywienie biednym przy bramie klasztornej. Byli to drwale, rolnicy, hutnicy, hodowcy, garbarze, budowlani, wszelkiego rodzaju rzemieślnicy. W klasztorze liczebnie znacznie przewyższali chór mnichów.
Cystersi uczestnicząc w życiu gospodarczym kraju, byli jednym z partnerów tego życia, a to nie jest jednoznaczne z pionierstwem. Tworzyli kulturę na miarę całego człowieka: ciała i ducha. Wszechstronna była ich obecność i praca – mimo klauzury, milczenia, długich modlitw i rozmyślań. Z czasem klasztor przekształcił się w pracodawcę tłumu robotników. Miał stać na pustkowiu a dał początek niezliczonym ośrodkom miejskim i wiejskim.
 
 
Ta monastyczna gospodarka, która wycisnęła tak wielkie piętno na życiu, wcale nie chciała być gospodarką. Budynek klasztorny pozostaje podporządkowany swej funkcji pracy i modlitwy. Wszystko zostaje sprowadzone do rzeczy najbardziej istotnej, będącej wyrazem funkcjonalizmu. Stali się pionierami nowoczesnych metod budowy. Wprowadzili do polskiej architektury w XII i XIII w. najbardziej nowoczesne rozwiązania. Detale architektoniczne budynków były jeszcze romańskie, ale konstrukcja miała już cechy gotyckie. Powstały wybitne budowle. Cechą opactw pozostanie skryptorium. Obszerne, dobrze naświetlane, zimą ogrzewane pomieszczenie gdzie powstawały różnej treści dokumenty dla potrzeb własnych oraz na rzecz zaprzyjaźnionych oraz przychylnych klasztorowi rodów, a liczne kuźnie cysterskie wytwarzały uzbrojenie, żelazo do okuć i uprzęży. Zwyczajowo, tuż za bramą opactwa stał budynek „hospicjum” (gospoda), w którym mogli zatrzymać się na jeden dzień podróżni, biedni, interesanci.
Działalność gospodarcza zakonu nie ograniczała się jednak tylko do rolnictwa. Zakonnicy zajmowali się również handlem, a np. cystersom wąchockim przypadła w udziale zaszczytna rola pionierów przemysłu górniczego i hutniczego.
 

Klucze mające kilka stuleci i ciągle służą w działąjącym zamku
 
Krótki zarys historii opactwa
Cystersi osiedlając się w Koprzywnicy wybrali okolicę niezwykle przyjazną, żyzną i bogatą w zasoby wodne. Miejsce musiało ich zauroczyć, skoro zdecydowano się na nie wbrew regule, gdyż było ono już zamieszkałe i położone tuż przy ruchliwych szlakach komunikacyjnych (Wiśle i drodze Kraków – Sandomierz).
Klasztor ufundował komes Mikołaj z rodu Bogoriów, przy współudziale Kazimierza Sprawiedliwego w 1185 r. Zakonnicy z opatem Teodorykiem przybyli z klasztoru Morimond. Konsekracja kościoła i klasztoru nastąpiła w 1207 r. przez biskupa krakowskiego Pełkę (Fulcona) z nadaniem świątyni wezwania Najświętszej Marii Panny i św. Floriana.
Następujące w kolejnych latach najazdy mongolskie (1240 r. i 1259 r.) spowodowały śmierć wielu chroniących się tutaj ludzi i mocno uszkodziły zabudowania. Bolesław Wstydliwy, książę sandomierski i krakowski, nadał cystersom wiele przywilejów i Koprzywnicy prawa miejskie magdeburskie (1268 r.).
W połowie XIV w. z inicjatywy arcybiskupa gnieźnieńskiego Jarosława Bogorii ze Skotnik następuje przebudowa w stylu gotyckim zniszczonej części klasztoru. Powstałe wówczas skrzydło północne klasztoru mieściło dwa refektarze, a zachodnie pomieszczenia dla pracujących braci konwersów.
Kolejne dziesięciolecia różnicowały się w zależności od osobowości i zaradności opatów. Swe piętno odcisnęli w II połowie XV w. Mikołaj z Trzebnicy i Mikołaj z Przeworska, kończąc prace budowlane budową murowanych krużganków w miejsce drewnianych. Opat Jan Brynner odnowił kościół. W 1508 r. pożar kuchni strawił drewniane części klasztoru i gont z poszycia dachów. Podczas późniejszych napraw prowadzonych przez Mikołaja z Ropczyc nadbudowano ściany szczytowe kościoła.
W latach 1527 – 32 opat Aleksy rozebrał drewniany kościółek św. Leonarda i wybudował dom opacki. W końcu XVI w. zabudowania są mocno nadwyrężone. Do odbudowy przystępuje niezwykle lubiany opat Hieronim Ossoliński. Porządkuje sprawy gospodarcze, uposaża bibliotekę w nowe księgi, buduje nowy dwór opacki. Z kolei opat Zbigniew Ossoliński (od 1643 r.) odnowił kościół, wtedy powstał obecny ołtarz główny i kruchta, a na skrzyżowaniu naw potężna sygnaturka (1678 r. krakowski mistrz Michał Pfaf).
Ostatnie duże prace budowlane wiążą się z opatem Krzysztofem Skotnickim, który m.in. wybudował obecną fasadę wg projektu jezuity ks. Józefa Karśnickiego. Klasztor posiadał też dość bogato uposażoną, głównie w dzieła teologiczne i liturgiczne bibliotekę, która w momencie kasaty liczyła 2572 księgi. W kwietniu 1819 r. decyzją władz carskich, którą wcielił w życie rząd Królestwa Polskiego, klasztor skasowano. Dzięki biskupowi sandomierskiemu od 1821 r. kościół pod opiekę objęła parafia. Niestety budynki klasztorne częściowo dzierżawione zostały stopniowo rozbierane na materiał budowlany.
W wyniku działań wojennych spłonął dach kościoła wraz sygnaturką oraz część klasztoru, którą z wyjątkiem skrzydła wschodniego rozebrano. W tym czasie prace dokumentacyjne przeprowadził architekt Adolf Szyszko-Bohusz. Przez wiele lat dach kościoła pozostawał przykryty słomą.
W latach 1960-64 poddano gruntownym badaniom wnętrze kościoła, odkrywając wiele gotyckich polichromii. Proboszcz ks. Jan Wiącek utworzył muzeum w dawnym kapitularzu i doprowadził do odbudowy sygnaturki wg. dokumentacji Adolfa Szyszko-Bohusza. W 1995 r. ponownie sprowadzono relikwie św. Floriana (z krakowskiego kleparza). Prace badawcze i konserwatorskie trwają nieprzerwanie od wielu lat.
Opracowanie: Elżbieta Graboś
 

Po obiekcie oprowadza i barwnie opowiada mgr Jan Burek

Parafia Rzymsko-Katolicka pw. Św. Floriana
ul. Krakowska 78
27-660 Koprzywnica
tel./fax: (+48) 15 847 62 02

http://www.cystersi-koprzywnica.pl/
http://www.koprzywnica.eu/

Herb
Koprzywnica to miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, nad rzeką Koprzywianką. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Koprzywnica. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnobrzeskiego.
Historycznie położona jest w Małopolsce, w ziemi sandomierskiej.
Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 2 546 mieszkańców.
Koprzywnica leży na trasie drogi krajowej nr 79 z Krakowa do Sandomierza przy drodze wojewódzkiej nr 758.
Przez miasto przechodzi  szlak cysterski, tarnobrzeska odnoga Małopolskiej Drogi św. Jakuba, POL Szlak czerwony.svg czerwony szlak turystyczny z Gołoszyc do Piotrowic oraz Szlak rowerowy zielony.svg zielony szlak rowerowy z Sandomierza do Ujazdu.

Zabytki sakralne w Polsce

zabytki sakralne

 

 

podziemia

podziemia

miasta

miasta

zamki i pałace

zamki i palace

skanseny

skanseny

parowozownie

parowozownie

muzea

muzea

miejsca wyjątkowe

miejsca wyjatkowe

forty i twierdze

forty i twierdze

zabytki sakralne

zabytki sakralne

Woda - szlaki kajakowe, spływy, wyprawy, rejsy

najpiekniejsze szlaki kajakowe w Polsce

 

spływy kajakowe

splywy kajakowe

polecane rejsy

polecane rejsy

imprezy

imprezy wodniakow2

Żaglowce

Czysta Polska czyste góry czyste szlaki

rajdy, zloty

rajdy i zloty

imprezy górskie

imprezy gorskie

daty i rocznice

testy sprzętu

książki

schroniska

schroniska gorskie

fotorelacje

fotorelacje

konkursy

konkursy

tanie linie

 

Kuchnie świata

 

 

 

 

mapy Tatr online

 mapy tatr

Małopolska Gościnna

SKANSENY I MUZEA PLENEROWE W MAŁOPOLSCE 3   Zamki i obiekty obronne w Małopolsce 2  PODZIEMIA W MAŁOPOLSCE 2
 
 
rowerowe testy porady wycieczki
 
Wybrane i polecane szlaki rowerowe
 
 
 
  

sprzęt outdoorowy - testy - porady - nowości - zapowiedzi

rower on tour

rower on tour

hiking on tour

mountain on tour

kayak on tour

Aleja Podróżników, Odkrywców i Zdobywców

aleja 2019

Polecamy

Najpiekniejsze Miejsca w Tatrach baner
 

polecamy orla

zamki w Polsce okładka 

Obiekty UNESCO w Polsce

Polskie obiekty na Liście UNESCO
 
 

Szczyty Tatr Polskich alfabetycznie

 

szczyty pasm górskich w Polsce

 

niebezpieczne zwierzęta w Polsce najbardziej niebezpieczne lotniska na świecie
najniebezpieczniejsze rośliny świata najwyższe drzewa świata
najdłuższe mosty świata najdziwniejsze budynki świata
 
 
FESTIWALE PODRÓŻNIKÓW
 
 
hosting zapewnia
 
facebook klub podróżników śródziemie

Odwiedza nas 255 gości oraz 0 użytkowników.