Zamek Królewski w Będzinie na szlaku Orlich Gniazd

 Zamek w Będzinie
 
Zamek Królewski w Będzinie na szlaku Orlich Gniazd.
 
Śre­dnio­wiecz­ny zamek w Bę­dzi­nie, czę­ścio­wo zre­kon­stru­owa­ny, jest jedną z naj­więk­szych atrak­cji tu­ry­stycz­nych na granicy Gór­ne­go Ślą­ska i historycznej części zachodniej Małopolski. Śląsk i Zagłębie to nie tylko kopalnie, huty i hałdy. To także zamki i pałace jakie spotkać można na każdym kroku. Jednym z nich jest zamek w Będzinie, wznoszący się na wzgórzu.
 
 
 
 
 
Zamek położony na wysokiej skarpie na lewym brzegu Czarnej Przemszy stanowi przykład budownictwa obronnego z połowy XIV w. Był ważnym ogniwem systemu obronnego zachodniej granicy Polski przed najazdami od strony Śląska i Czech. Czuwał również nad bezpieczeństwem wodnych i lądowych dróg handlowych, m. in. traktu handlowego ze Śląska do Krakowa.
 
 



Zamek po raz pierwszy jest odnotowany jest w dokumentach od 1349 roku, kiedy to wymieniono Wiernka - burgrabiego będzińskiego. Wspominają o nim również Jan z Czarnkowa i Jan Długosz w spisie warownych budowli wzniesionych przez Kazimierza Wielkiego.
 
 



W 1364 r. gościł tu Karol IV cesarz niemiecki i król czeski. W 1434 r. na zamku zawarto ugodę pomiędzy panami śląskimi i małopolskimi w sprawie zwalczania przygranicznych rabusiów, a w 1588 zostały tu zawarte "Pakty będzińsko - bytomskie" zobowiązujące Maksymiliana Habsburga do zrzeczenia się pretensji do tronu polskiego.
 
 



W murach zamkowych gościli królowie polscy - w 1574 r. Henryk Walezy, w 1683 Jan III Sobieski, w drodze pod Wiedeń a w 1697 August II Mocny.
 
 

Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 1
 
 
W połowie XIV w., wzniesiono wieżę, do której nieco później dobudowano budynek mieszkalny zwany kasztelem. Zespół budowli otoczony został dwoma obwodami murów kamiennych rozdzielonych międzymurzem. Do zamku górnego od zachodu przylegał tzw. dolny zamek z dwoma basztami i murem. Zamek będziński był sprzężony z murem kościoła oraz murami miejskimi.
 
 

Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 6


W 1616 r. spaliła się część miasta wraz z zamkiem, który odbudowano, dostosowując go wtedy do celów bardziej rezydencjalnych niż obronnych. Czterdzieści lat później w czasie najazdu szwedzkiego znowu zostaje splądrowany. Jednakże dopiero po powołaniu na starostwo będzińskie przedstawicieli rodziny Mierszewskich (pod koniec XVII w.) budowla popada ostatecznie w ruinę. Sytuacja taka trwa do roku 1834.
 

Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 4


Romantyczną neogotycką restaurację zamku przeprowadzono w 1834 r. Hrabia Edward Raczyński z ramienia Banku Polskiego powierza odbudowę zamku Franciszkowi Marii Lanci. Do surowej, gotyckiej bryły wprowadzono elementy pseudogotyckiej architektury - krenelaże na murach i wieżach, ceglane obramowania okien, ślepe machikuły. Innym z zabiegów które nadały zamkowi obecny wygląd była przebudowa kasztelu i obniżenie wieży. W obiekcie miała zostać ulokowana Szkoła Akademiczno - Górnicza. Po odbudowie zaniechano jednak tego projektu. Opuszczony przez użytkowników znów popadł w ruinę.
 
 

Zamek Królewski w Będzinie na szlaku Orlich Gniazd w Małopolsce 7


Ponownie próby odbudowy podjęto już w okresie międzywojennym. Ostatecznie zamek odbudowano po II wojnie światowej i od 1956 roku przekazano na siedzibę Muzeum Zagłębia w Będzinie.

 


Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 3




Z akcesoriów strzeleckich na wystawie pokazano prochownice muszkieterskie i myśliwskie (głównie rogowe) oraz ładownice - jedną turecką i dwie oficerskie kawalerii austriackiej. Na pierwszym piętrze zamku wyeksponowano także broń artyleryjską. Należą do niej moździerze i lufy armatnie małego kalibru. Jedna z nich datowana na 1568 osadzona jest na zrekonstruowanym łożu typu "taraśnica", druga na łożu polowym. Taraśnice - na łożach bez kół - służyły do obrony murów obronnych, stawiano je na murach i tarasach.
 
 
 
 Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 9
 
 
 

zwiedzanie

Muzeum Zagłębia w Będzinie

https://muzeumzaglebia.pl/

Zwiedzanie podziemi warto połączyć z wizytą w podziemiach oraz w Pałacu Mieroszewskich.

 


 
Podziemia będzińskie – nieukończony schron przeciwlotniczy z czasów II wojny światowej
 

Podziemia bedzinskie schron 11

 

 

 

 
 
 
W zamku można zobaczyć ciekawą ekspozycję dawnej broni i uzbrojenia ochronnego oraz zapoznać się z dziejami Będzina i historią obiektu.


Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 13





Wieża Zamkowa typu stołp, w cylindrycznym kształcie, na czworościennym postumencie. Początkowo 4 kondygnacyjna - przy przebudowie Zamku w roku 1834 przez Franciszka Marię Lanciego ostatnia z kondygnacji, prawdopodobnie pierwotnie zbudowana z cegły została rozebrana i na szczycie Wieży wykonano krenelaż. Sama Wieża powstała prawdopodobnie dużo wcześniej, przed powstaniem Zamku, w drugiej połowie XIII w. 
W chwili obecnej jedna kondygnacja znajduje się częściowo pod ziemią, ponieważ na przestrzeni lat poziom dziedzińca Zamku podniósł się przykrywając częściowo pierwszą kondygnację Wieży.
Istnieje możliwość wejścia na szczyt Wieży by podziwiać przepiękną panoramę Będzina.
Wstęp na Wieżę jest płatny.
 


Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 5
 
 
 
 
 Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 15
 
 
Zamek Królewski w Będzinie na szlaku Orlich Gniazd w Małopolsce 4
 
 
 
 
Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 14
 
 
 
 
Zamek Królewski w Będzinie na szlaku Orlich Gniazd w Małopolsce 5
 
 
 
 
Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 12
 
 
 
Zamek Królewski w Będzinie na szlaku Orlich Gniazd w Małopolsce 7
 
 
 
 
Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 10
 
 
 
 
Zamek Królewski w Będzinie na szlaku Orlich Gniazd w Małopolsce 9
 
 
 
Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 11
 
 
 
Zamek w Bedzinie Zagłębie Małopolska 7
 
 
 
 
Zamek Królewski w Będzinie na szlaku Orlich Gniazd w Małopolsce 10
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Zamki i Pałace w Polsce polecane do zwiedzania
 
 
 ZAMKI W POLSCE baner
 
 

Pokrewne artykuły

Administratorem Twoich danych osobowych jest Fundacja Klubu Podróżników Śródziemie Aleja Podróżników KRS: 0000556344 na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b RODO. Skontaktować się z nami możesz mailowo alejapodroznikow@gmail.com

Jeżeli chcesz wykorzystać materiały naszego autorstwa zamieszone na witrynie skontaktuj się z nami pod adresem alejapodroznikow@gmail.com zamiast kraść.