Nazwa użytkownika   Hasło   Pamiętaj mnie     Przypomnieć login?   Zarejestruj się  
 Najpiekniejsze Miejsca w Tatrach baner
aleja 2019

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna
 

 Zespół zamkowy w Kazimierzu Dolnym, Gotycki zamek królewski górny, oraz baszta

 Wjeżdżając do Kazimierza Dolnego, po lewej stronie na wysokiej skarpie witają nas ruiny zamku. Przez wiele lat były to zaniedbane i zarośnięte relikty średniowiecznego zamku obronnego. Po 4 latach prac konserwatorskich i rekonstrukcyjnych, w październiku 2014 zamek został udostępniony do zwiedzania, wraz z wieżą stanowiącą zamek górny. Z zamku rozpościera się piękna panorama na Kazimierz Dolny, rozlewiska Wisły i Janowiec, gdzie także na wysokiej skarpie stoi kolejny zamek. 

Oczywiście Zamek Kazimierzowski to jeden z kilku punktów obowiązkowych jakie warto zobaczyć, odwiedzając klimatyczny Kazimierz Dolny. Z rynku otoczonego zabytkowymi kamieniczkami mamy zaledwie kilkaset metrów, by stanąć u bram zamku dolnego. 200 m powyżej do zdobycia mamy stołp, czyli basztę zamku górnego. 

 

 

Zamek Dolny

Zamek w Kazimierzu Dolnym 1

 

Zespół zamkowy w Kazimierzu Dolnym – to unikalny w Polsce zabytek średniowiecznej architektury obronnej. Tworzą go: monumentalna, cylindryczna wieża i położony u jej stóp zamek. Budowle te zachowane przez wieki to dokument historii regionu i kraju, świadectwo powstania i średniowiecznej świetności miasta, poprzedzającej jego renesansowy „złoty wiek”. Od stuleci stanowią architektoniczną dominantę Kazimierza.

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 2

 

"W miejscu, które Wietrzną Górą ongiś nazywano [..] miasto królewskie Kazimierz i zamek ku jego obronie przez króla Polski Kazimierza II są wybudowane" – słowa te ok. 1480 napisał kronikarz Jan Długosz i choć jest to jedyny historyczny przekaz o powstaniu kazimierskiego zamku, nie mamy podstaw by w nie nie wierzyć. Potwierdziły je wykopaliska archeologiczne prowadzone w tym obiekcie w latach 1971-1974. Jednak dopiero kompleksowe badania architektoniczno-archeologiczne z lat 2010-2011 ujawniły jego pierwotne oblicze i określiły kolejne fazy rozwojowe.

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 3

 

Zgodnie z ich wynikami przyjąć należy, że budowla ta wzniesiona została na tzw. surowym korzeniu – czyli w miejscu nie objętym wcześniej osadnictwem – na początku drugiej połowy XIV wieku. Ulokowana została na wybitnym, skalnym plateau lessowego wzgórza u podnóża starszego zamku z kamienną wieżą. Pierwsza historyczna wzmianka o kazimierskim zamku, w której wymieniany jest burgrabia „in castro Kazimierensis”, pochodzi z roku 1359. Spośród trzech warowni wzniesionych na Lubelszczyźnie z fundacji Kazimierza Wielkiego – w Lublinie, Wąwolnicy i Kazimierzu Dolnym – zachowały się tylko dwie, ale jedynie kazimierski zamek zachował w swoich murach pozostałości jego najstarszej, średniowiecznej fazy. Nie był wówczas stałą siedzibą ani feudała, ani nawet przedstawiciela władzy królewskiej. Zgodnie ze słowami Długosza służył obroną miastu zarządzanego przez przedstawicieli rodów rycerskich – dzierżawców własności królewskiej, a od początku wieku XVI stał się siedzibą kazimierskiego starostwa niegrodowego. Jego pierwotny, obronny charakter potwierdza odkrycie na południowym zboczu zamkowego wzgórza wykutego w wapiennej skale rowu tzw. przekopy – okopu artyleryjskiego, który funkcjonował do końca XVI wieku.

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 4

 
Faza I - połowa XIV wieku

Fundowany przez Kazimierza Wielkiego zamek to monumentalna kamienna warownia. Wznoszące się na wysokość 7 metrów mury kurtynowe otaczały obszerny, nieregularny dziedziniec o wymiarach 56 x 22 metry. W części południowej opadał on stromo sztucznie uformowanym w wapiennej opoce stokiem, w kierunku parterowej, podzielonej na dwie izby części mieszkalnej zwanej Domem Wielkim. Przy narożniku od strony Wisły do Domu Wielkiego przylegała czworokątna wieża. Wjazd na zamkowy dziedziniec prowadził zapewne przez usytuowany od strony północnej budynek bramny – nikłe pozostałości fundamentów tej budowli, zniszczonych erozją terenu i późniejszymi przebudowami, nie pozwoliły na bliższe określenie jego kształtu. Prawdopodobnie w tej postaci zamek uległ częściowemu zniszczeniu podczas najazdu litewskiego w 1376 roku.

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 5

 
Faza II - XV wiek

Po zniszczeniach odbudowany zostaje poziom parteru Domu Wielkiego, zwieńczony widocznym do dziś w kamiennych murach, podwójnym pasem gotyckich cegieł, a nad nim wzniesiono poziom jednoprzestrzennego, pierwszego piętra (obecny parter), połączonego od wewnątrz z ryzalitem południowo-zachodnim – zapewne kaplicą ozdobioną dwudzielnym oknem z gotyckim maswerkiem. Od południa do Domu Wielkiego dobudowana zostaje czworokątna wieża pełniąca funkcje komunikacji pionowej z wewnętrznymi, drewnianymi schodami. Wykonana zostaje również korekta przebiegu murów kurtynowych – powstaje narożnik północno-wschodni, powiększony dziedziniec uzyskuje bardziej regularny, trapezowaty kształt. Wewnątrz dziedzińca wykuto w skale czworokątną studnię, zwieńczoną owalną, kamienną cembrowiną, o głębokości sięgającej ponad 60 metrów. W jej pobliżu, przy kurtynie wschodniej, wzniesiony zostaje budynek łaźni (?).

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 6

 

Faza III - przełom XV/XVI - XVI wiek

Następuje regulacja poziomów użytkowych zamku: po niwelacji terenu dziedzińca dawny parter Domu Wielkiego staje się kondygnacją piwniczną, budowla podniesiona zostaje o kolejne piętro – po połowie wieku XVI zostaje ono podzielone na dwa pomieszczenia, podwyższone, powiększone okna wykończone są nowymi elementami kamieniarskimi. Do wieży południowo-zachodniej dobudowano pomieszczenia ze sklepioną piwnicą. Przy kurtynie od strony Wisły wybudowana zostaje z cegły mieszkalno-obronna Wieża Zachodnia. Zakończono też modernizację murów kurtynowych – w narożnikach kurtyny północnej powstają wieżyczki strażnicze, flankujące umiejscowioną w linii muru nową bramę wjazdową. Pod koniec wieku XVI kolejne modernizacje zamku podkreślają jego rezydencjonalny wizerunek – brama wjazdowa nabiera reprezentacyjnego wystroju, znanego z akwareli Vogla, podobnie jak wewnętrzna fasada Domu Wielkiego z pierwszą, zewnętrzna klatką schodową. Pojawiają się nowe, charakterystyczne elementy architektoniczne – elewacja frontowa Domu Wielkiego wraz z Wieżą Zachodnią zwieńczona zostaje renesansową attyką. Tak znacząca rozbudowa i zmiana wizerunku kazimierskiego zamku zbiega się w czasie z jego przejściem w roku 1509 w ręce magnackiego rodu Firlejów, własnością których pozostaje do roku 1644.

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 7

 

Faza IV

Przełom XVI/XVII wiekuW tym okresie kontynuowana jest rozbudowa części mieszkalnej zamku. Od strony Wisły, pomiędzy wieżą południowo-zachodnią Domu Wielkiego a ceglaną Wieżą Zachodnią – na zewnątrz muru kurtynowego – dobudowane zostaje Skrzydło Zachodnie.

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 8

 

Faza V 

1. poł. XVII wiekuTo już ostatni etap rozbudowy kazimierskiego zamku: przebudowane piętro Domu Wielkiego funkcjonuje jako reprezentacyjne „piano nobile”, do którego wiedzie umiejscowiona w narożniku dziedzińca zewnętrzna, reprezentacyjna klatka schodowa, a pomiędzy Wieżą Zachodnią i murem kurtynowym od strony Wisły powstaje ostatni, najmłodszy w dziejach tego obiektu budynek. To kres kształtowania się zamku jako rezydencji o charakterze obronnym.

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 9

 

Dalsze dzieje

W 1655 roku miasto i zamek ogarnia „potop szwedzki” – na zamku przebywa król Karol Gustaw. Z tego czasu zachował się najstarszy wizerunek Kazimierza i zespołu zamkowego – E.J. Dahlberg uwieczniając 7 lutego 1656 oku widok Janowca i wojsk szwedzkich przeprawiających się przez Wisłę, w tle umieszcza szkic „Stadt Casimirz” i górujących nad miastem budowli obronnych. W roku 1657 Szwedzi palą Kazimierz i niszczą zamek.

Próby odbudowania, czy raczej remontu, zamku czynione są za czasów panowania Augusta II po 1700 r. Jeszcze w roku 1707 gościł tu car Piotr Wielki, a jesienią tegoż roku przez dwa miesiące przebywał na zamku król szwedzki Karol XII, lecz tocząca się Wojna Północna ok. 1712 roku zrujnowała budowlę. Schyłek XVIII wieku przyniosły ostateczną zagładę zamku podczas wojny polsko-rosyjskiej w 1792 roku. Wizerunek reliktów budowli z tego okresu uwieczniają w swoich działach malarze: Henryk Münz (1782) i Zygmunt Vogel (1792)

W roku 1806 władze austriackie nakazały rozebrać grożącą zawaleniem Wieżę Zachodnią oraz bliskie runięcia attyki Domu Wielkiego, zasypano również studnię.

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 10

 

Po krótki epizodzie podczas powstania listopadowego, gdy 18 kwietnia 1831 roku „w starej wieżycy zamkowej oparła się dzielnie moskalom setka żołnierzy polskich” zamek pod koniec XIX wieku całkowicie utracił swoje mieszkalno-obronne funkcje – stał się ruiną. Będąc od 1826 roku wraz z miastem własnością skarbu państwa, w roku 1892 decyzją gminy wzgórze zamkowe staje się gminnym pastwiskiem. Ten „sielski krajobraz” z romantycznymi ruinami zwraca uwagę artystów – Jana Franciszka Piwarskiego, Adama Lerue, Napoleona Ordy, Kazimierza Stronczyńskiego, Wojciecha Gersona.

U progu odzyskania niepodległości zaczął być przez społeczeństwo polskie postrzegany jako zabytek. Przed I wojną światową zainteresowało się nim Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości, sporządzając w latach 1913-1914 dokumentację rysunkową jego stanu oraz prowadząc pierwsze prace zabezpieczające sąsiedniej Baszty. Nowe znaczenie zamkowym ruinom nadała prężnie rozwijająca się od początku XX wieku w Kazimierzu kolonia artystyczna, ściągająca do miasteczka wielu wybitnych polskich malarzy tego okresu. Starożytne ruiny stają się inspiracją kazimierskiej bohemy – wieża i zamek pojawiają się w dziełach wielu artystów tego okresu: Wojciecha Ślewińskiego, Kazimierza Rubczaka, Tadeusza Pruszkowskiego, Antoniego Michalaka i innych.

Burza dziejowa drugiej wojny światowej nie zmieniła znacząco stanu górujących nad miastem reliktów średniowiecznej architektury obronnej. Wkrótce po zakończeniu działań wojennych rozpoczął się okres badań i rewaloryzacji kazimierskiego zespołu zamkowego.

info ze strony http://www.zabytkikazimierzdolny.pl/

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 11

 

więcej o zamku i zabytkach Kazimierza Dolnego

http://www.zabytkikazimierzdolny.pl/

Z Puław odległych o ok. 9 km dojechać można busami lub lub autobusem miejskim nr 12. 

Właścicielem zamku jest Gmina Kazimierz Dolny

Od 01.05. do 30.09. zwiedzanie w godzinach od 10:15 do 18:00 (kasa biletowa czynna jest do godziny 17:30).

 

Zamek w Kazimierzu Dolnym 12

Zamek w Kazimierzu Dolnym 13

Zamek w Kazimierzu Dolnym 14

Zamek w Kazimierzu Dolnym 17

Zamek w Kazimierzu Dolnym 16

Zamek w Kazimierzu Dolnym 18

Zamek w Kazimierzu Dolnym 19

Zamek w Kazimierzu Dolnym 20

Zamek w Kazimierzu Dolnym 21

Zamek w Kazimierzu Dolnym 22

Zamek w Kazimierzu Dolnym 23

 

 

 

Baszta - Zamek Górny - Stołp

 

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 1

 

Kamienna, cylindryczna budowla, zwana popularnie Basztą, to jedna z najstarszych murowanych fortalicji w Polsce, a zarazem najdalej na wschód wysunięty obiekt tego typu. Przyjmuje się, że podobnie jak XIII-wieczne założenia obronne Małopolski, pierwotnie otoczona była obwodem umocnień drewnianych lub drewniano-ziemnych, stanowiąc wraz z nimi pierwszy kazimierski zamek.

Brakuje historycznych źródeł, które mówiłyby o czasie powstania owego zamku czy jego fundatorze, przypuszczać jednak można, że wzniesiony on został z fundacji książęcej lub królewskiej po 1286 roku. Także niektóre cechy architektoniczne wieży wskazują, że fortyfikacja ta mogła być wybudowana pod koniec wieku XIII, a najpóźniej w czasach Władysława Łokietka tj. do lat 30-tych XIV wieku.

 

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 2

 

Wieża wzniesiona została z lokalnego kamienia – opoki wapiennej, na planie koła o średnicy 10 m. Jej mury, osiągające w dolnej partii grubość 4 metrów, wznoszą się obecnie na wysokość 20 m. Usytuowany na wysokości 6 m otwór drzwiowy potwierdza możliwość wejścia do niej z poziomu drewnianych umocnień. Nie sposób dziś określić jaki posiadała dach, jednak uwiecznione w najstarszych kazimierskich pieczęciach z XVI i XVII wieku wizerunki „baszty” wskazują, że mogła być przykryta stożkowatym dachem wspartym na drewnianych słupach.

W jej wnętrzu, od poziomu wejścia, zachowały się ślady trzech kondygnacji użytkowych: wejściowej, a wyżej – obronnej i najobszerniejszej – mieszkalno-gospodarczej z zachowanymi śladami butelkowego kominka. Kondygnacje wyższe wyposażone były w pojedyncze szczelinowe otwory okienne z kamiennymi ławami. Na szczycie wieży usytuowany był taras obserwacyjny. Poniżej poziomu wejścia znajduje się bezokienny loch, który mógł pełnić funkcje więzienne.

 

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 3

 

Zamek z kamienną wieżą, ulokowany na wybitnym cyplu lessowego wzgórza, bezpośrednio nad miejscem tzw. przewozu wojszyńskiego, ze względu na swoje typowo obronne cechy i strategiczne położenie mógł pełnić funkcję strażnicy przeprawy przez Wisłę ważnego szlaku komunikacyjnego i handlowego, wiodącego ze Śląska, Wielkopolski i Pomorza na Ruś. Po lokacji miasta i wybudowaniu w połowie XIV wieku położonego poniżej zamku murowanego obie fortyfikacje stworzyły system dwóch wspierających się punktów obronnych. System ten mógł funkcjonować bardzo długo. Elementy drewnianych budowli otaczających kamienny stołp widoczne są jeszcze na rysunku E.J. Dahlberga z 1656 roku. Do naszych czasów, niestety, nie zachowały się żadne ślady drewnianych umocnień. Silne procesy erozyjne lessowego cypla spowodowały, że wszelkie nawarstwienia kulturowe, których pierwotny poziom użytkowy znajdował się o wiele wyżej, być może na poziomie widocznej odsadzki dolnej partii murów, spłynęły w dół zbocza. Jedynie biegnący po południowo-wschodniej stronie schodów wejściowych wąski wąwóz interpretowany być może jako pozostałość dawnej drogi dojazdowej do starszego zamku.

info ze strony http://www.zabytkikazimierzdolny.pl/

 

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 4

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 5

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 6

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 7

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 8

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 9

Widok z baszty na zamek dolny

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 10

widok z baszty na Kazimierz Dolny i Wisłę

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 11

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 12

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 13

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 14

baszta zamkowa w Kazimierzu Dolnym 15

 

 
 
masz pytanie ? napisz do autora:
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Albin Marciniak
 
Mapa Zamki w Polsce
zawiera 164 obiekty polecane do zwiedzania
 
polecamy zamki

podziemia

podziemia

miasta

miasta

zamki i pałace

zamki i palace

skanseny

skanseny

parowozownie

parowozownie

muzea

muzea

miejsca wyjątkowe

miejsca wyjatkowe

forty i twierdze

forty i twierdze

zabytki sakralne

zabytki sakralne

Woda

spływy kajakowe

splywy kajakowe

polecane rejsy

polecane rejsy

imprezy

imprezy wodniakow2

Żaglowce

Góry

rajdy, zloty

rajdy i zloty

imprezy górskie

imprezy gorskie

szkolenia

szkolenia porady

testy sprzętu

testy sprzetu

przewodnicy

baza przewodnikow

schroniska

schroniska gorskie

fotorelacje

fotorelacje

wyprawy

wyprawy

serwisy pogodowe

 SERWIS POGODOWY

komunikaty GOPR, TOPR

 
komunikaty GOPR TOPR

 

 

 

mapy Tatr online

 mapy tatr

Małopolska Gościnna

SKANSENY I MUZEA PLENEROWE W MAŁOPOLSCE 3   Zamki i obiekty obronne w Małopolsce 2  PODZIEMIA W MAŁOPOLSCE 2
 

 
Wybrane i polecane szlaki rowerowe
 
 

najpiekniejsze szlaki kajakowe w Polsce

sprzęt outdoorowy - testy - porady - nowości - zapowiedzi

 
testy sprzętu outdoorowego
 

Aleja Podróżników, Odkrywców i Zdobywców

 
aleja 2019
 

Polecamy

Obiekty UNESCO w Polsce

 
Polskie obiekty na Liście UNESCO
 
 
 
 
Szczyty Tatr Polskich alfabetycznie
 

szczyty pasm górskich w Polsce

 
niebezpieczne zwierzęta w Polsce
 
najbardziej niebezpieczne lotniska na świecie
 
najniebezpieczniejsze rośliny świata
 
najwyższe drzewa świata
 
najdłuższe mosty świata
 
najdziwniejsze budynki świata
 

Odwiedza nas 179 gości oraz 0 użytkowników.